Een hooiberg is een vrijstaand, agrarisch bouwwerk en dient als opslagplaats van graan, stro of hooi, vandaar hooiberg. Het bestaat uit meerdere palen, 1 tot 7, en een meestal rieten dak, dat langs de palen op en neer kan bewegen. De oude hooiberg bestaat uit vier tot zes houten palen (roeden) en een rieten dak. Er zijn meerdere bouwtypes. Hooi en cultuur kennen een lange traditie. De hooiberg wordt in zijn bestaan bedreigd door andere opslagtechnieken.

De opslag van hooi was bedoeld om in de wintermaanden een voorraad voer voor het vee te hebben als ze op stal staan en er geen gras is.

Men moest wel extra alert zijn op hooibroei, waardoor de gehele voorraad met rieten dak en al in vlammen op kon gaan door spontane ontbranding.

Tegenwoordig wordt 's zomers het voer meestal al ingekuild of in grote ronde balen verpakt en blijft dan buiten liggen totdat het nodig is.

Mede als gevolg van de dreigende teloorgang is studie op gang gekomen naar de historie, de constructie en de werking van de hooiberg. Daardoor kwamen interessante feiten naar boven als de sterke infiltratie van het bouwwerk in de schilderkunst, de poëzie en de architectuur van weleer. Maar ook het belang voor het behoud door landgoederen. De verspreiding van het bouwwerk over de wereld wordt steeds duidelijker en interessanter en leidde tot het besef dat hooiopslag kenmerkend is in het cultureel agrarisch onderzoek. Internationaal contact leidt inmiddels tot pogingen het verdwijnen van de oude mijt en berg te keren en het besef dat het oude hooigebeuren bewaard moet blijven.